Kısırlık Nedenleri

 

Gebe kalmamak eşlerin her ikisini de ilgilendiren bir sorundur.

Üreme sistemini ilgilendiren hastalık veya düzensizliklerin yanı sıra yaşam şeklinde ortaya çıkan değişiklikler de (özellikle stress, aşırı kilo, çay, kahve, sigara tüketimi gibi) doğurganlık üzerinde olumsuz etkiler yapabilir.

Bu konuda psikolojik etkenlerinde önemli rolü vardır. İnfertilite çiftlerin yaşına bakmaksızın %10'unu etkiler. Yaklaşık olarak evli çiftlerin % 15 infertil olup; bunların % 30 'unda kadın, % 30 'unda erkek ve yaklaşık %40 oranında hem erkek hem kadın kısırlıktan sorumludur.

KADINDA KISIRLIK NEDENLERİ

1-Anovulasyon(yumurtlamanın olmaması):

Kadın infertilitesinin en yaygın nedeni ovulasyon (yumurtlama) olmamasıdır. Ovulasyonun olup olmadığını gösteren en önemli işaret adet düzenidir. Bir çok faktör kadınlarda yumurtlama bozukluğuna neden olabilir. Çeşitli organlara bağlı gelişebilen hormonal düzensizlikler, PCOS, aşırı egzersiz, düzensiz diyet, stress, sigara, alkol yumurtlamayı etkileyebilir. Hiç bir neden olmaksızın gelişen över yetmezlikleri, iltihabi hastalıkları ve erken menapoz daha az görülen yumurtlamanın olmadığı durumlardır.

2- Tubal-peritoneal Faktörler:

Geçirilmiş iltihabi hastalıklar ve operasyonlar, karın içinde kanama veya endometriozis nedeniyle yumurtalıklar ve tüpler, içinden sperm veya döllenmiş yumurtanın geçemeyeceği şekilde zedelenmiş olabilir. Bazan tüpler ve yumurtalıklar normal gibi görülse de tüp içinde oluşan hasar nedeniyle gebelik olmayabilir veya dış gebelik oluşabilir.

3- Hormonal bozukluk:

Hormonal bozukluğun her şekli yumurtlama bozukluğuna ve dolayısıyla kısırlığa neden olabilir. Hormonal bozukluk anovulasyona (yumurtlamanın olmaması) yol açması nedeniyle doğurganlığı azaltmakla birlikte rahmin iç mukozasını ve döllenmiş yumurta hücresinin rahim içerisine ekilmesini de etkiler. PCOS (Poli kistik över sendromu), tiroid hastalıkları, böbrek üstü bezi hastalıkları, hipofiz bezi hastalıklarında oluşan hormonal bozukluklar da doğurganlığı azaltabilir.

4- Endometriozis:

Rahim içi mukozası olan endometriumun rahim dışında yerleşmesi ve fonksiyon göstermesi olan endometriozis-çikolata kisti hastalığı-daha çok yumurtalıklarda yerleşir. Doğurganlığı kuvvetle etkiler. Endometriozisin yumurtlama, döllenme ve döllenmiş yumurtanın ekilme aşamasında olumsuz etkileri olabilmektedir.

5- Abortus:

Daha önceki düşükler veya isteğe bağlı kürtajlar rahim ağzında veya içinde hasarlara ve yapışıklıklara neden olabilir. Böylece döllenmiş yumurtanın rahim içine ekilmesi (implantasyon) bozulabilir. Bu olaylar gebelik olamaması veya erken embrio ölümüne veya erken doğuma neden olabilir.Tekrarlayıcı düşükler ve küretajlar rahim içinde ciddi yapışıklıklar oluşturabilir. Bu yapışıklıklar sonucu adet kanamasının hiç olmaması veya azalması (Asherman Sendromu) mümkündür. Böyle bir durumda hiç gebelik olamayacağı gibi (rahim içinde gebeliğin tutunması ve beslenmesi için gerekli olan alanın azalması sonucu) tekrarlayan düşükler de görülebilir.

6- Yumurta veya sperme karşı antikor varlığı?

Nadir durumlarda vücudun bağışıklık sistemi kendi yumurtasını veya erkeğin spermini yabancı bir doku olarak tanır ve bağışıklık sistemi buna karşı antikor adı verilen öldürücü veya durdurucu

 

maddeler üretir. Rahim ağzındaki salgıda erkeğin spermine karşı antikorların var olması sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Sonuç olarak antikorlara bağlı olarak sperm rahim ağzından içeriye giremez ve döllenme gerçekleşemez.

7- Rahim anormallikleri:

Rahimdeki doğumsal yapı ve şekil bozuklukları infertiliteye yol açabilir. Bu yapısal bozukluklara rahim içi örtücü epitelinin (endometrium) kanlanmasında azalma ve gebelikle birlikte rahmin yeterince büyüyememesine neden olabilmektedir. Ancak genellikle diğer nedenlerin olmadığı gösterildikten sonra doğumsal şekil bozuklukları kısırlık nedeni olarak ele alınmalıdırlar. Şimdi kadında kısırlığa neden olan bazı tabloları daha iyi anlayabilmeniz için kısa açıklamalar şeklinde sunacağız.