Erkekte Üremenin Fizyolojisi

 

 Erkek üreme organları

 

Testisler skrotum (torbalar) içinde çift olarak bulunurlar, ortalama 4-5 cm uzunluğunda, 3 cm genişliğinde, 2 cm kalınlığında olup herbiri yaklaşık 40 gram ağırlığındadır.

                                                 

 

Tunica albuginea denilen bağ dokusu testisleri küçük parçacıklara böler. Bu parçacıklar içinde tubuli semineferi (tohum kanalcıkları) denilen kıvrımcıklar gösteren boru sistemleri vardır. Bu borucuklar birleşerek daha geniş sperm boşaltma kanallarını (tubuli recti), bunlar da birleşerek rete testis adı altında epididim (caput) oluştururlar. Bu kanal ve kanalcıklar sadece spermlerin taşındığı yerler olmayıp, içlerindeki ve etraflarındaki değişik hücreler (Sertoli, Leidig, İnterstisiyel) spermlerin oluşumu ve olgunlaşarak dişi yumurtasını dölleyebilecek hale gelmesini sağlayan oluşumlardır. Sperm hücresi gelişmesi (spermatogenez) sırasıyla spermatogonie, spermatosit, sekonder spermatosit, spermatid ve spermatozoid dönemlerinden ibarettir. Anne karnında cinsiyet hücrelerinde bu gelişmeler olmaz. Bu gelişme 13-16 yaşlarında, yani ergenlik (puberte) döneminde başlar. Spermetagonez işleminden sonra spermatozoidlerden 4 adet olgun spermium oluşur. Bu işlem yaklaşık 2 ay kadar sürer sonra spermler, seminifer tubuluslar (ince ağsı kanalcıklar) boşluğuna geçer. Buradaki sertoli hücreleri spermleri besler ve daha sonra spermler depolanmak üzere kanallara (epididime) taşınırlar. Bu kanal, spermleri penisin ucuna taşıyan duktus deferens ile devam eder.

                                                                             

Erkek döl hücresi (spermatozoa)Olgun sperm hücresi baş ve kuyruktan oluşan serbest yüzebilen ve aktif olarak hareketli bir hücredir. Çekirdeğinin 2/3 ön kısımında şapka şeklinde akrozom denilen bir oluşum vardır. Bunun içinde bir çok (enzim) parçalayıcı kimyasal madde vardır ve en önemlilerinden biri akrizin olup yumurta hücresinin dış tabakasının delinmesini, kromozomların yumurta hücresinin içine girmesini sağlar. 

Spermler vaginadan tüplerin en ucundaki geniş ve ucu fırçamsı kısma (ampuller) kadar sürecek olan yolculuğu kuyruk hareketleriyle yaparlar. Vagen arka kısmındaki geniş çukurlukta (arka forniks) toplanan 1 milyon spermden yanlızca 200-300 tanesi dişi yumurta hücresine (oosit) ulaşmakta ve genellikle sadece 1 tanesi yumurtaya girebilmektedir (döllenme, fertilizasyon). Döllenmeyi takiben yumurta hücresi ortalama 3-5 günde rahim içine ulaşır. Rahim içinde 72 saat kadar kalan embryo etrafındaki zona pellucida denilen tabakasından kurtularak rahim içindeki kalınlaşmış hücre tabakasına (endometrium) ekilir.